Wrocławskie Krasnale

Autorska pracownia Krasnali Marty Mirynowskiej

Od początku

W 2008 roku zaczęła się nasza przygoda z tworzeniem Wrocławskich Krasnali. Wtedy powstały pierwsze trzy figurki: Ślepak, Głuchak i Wózkers. Z czasem okazało się, że to był dopiero początek długiej i wyjątkowej drogi, która trwa do dziś.

Przez lata Pracownia zrealizowała setki autorskich projektów – zarówno dla dużych i małych firm, lokali usługowych, instytucji publicznych, wrocławskich urzędów, jak i klientów prywatnych. Nasze krasnale upamiętniają wiele znanych miejsc w centrum miasta, m.in. NFM, Operę, Dworzec Główny, Uniwersytet Wrocławski czy Urząd Marszałkowski – i wiele innych.

Krasnale niejednokrotnie wyruszały też poza granice Polski. Trafiły m.in. do USA, Niemiec i na Kostarykę, niosąc ze sobą odrobinę wrocławskiego klimatu w najdalsze zakątki świata.

Krasnal z brązu siedzi na granitowym murku z otwartą książką i drapie się po głowie batutą.

Pojawiały się powoli — jeden po drugim — aż pewnego dnia stało się jasne, że jest ich tak wiele, iż trudno je zliczyć.

Kiedy zwalniamy krok, zaczynamy dostrzegać, że każdy z nich opowiada własną historię. Jedne są oddane swojej pracy a inne odpoczywają, jakby znały wartość zatrzymania. Sprawiają wrażenie, że po cichu czuwają nad rytmem miasta i codziennością jego mieszkańców. W ich obecności Wrocław odsłania swoje bardziej subtelne oblicze. Uczymy się patrzeć bliżej — pod nogi, za róg kamienicy, w przestrzenie, które łatwo byłoby przeoczyć.

Dla przyjezdnych stają się zaproszeniem do odkrywania miasta. Dla mieszkańców są czymś znajomym, niemal własnym — towarzyszą spacerom, chwilom zatrzymania i spontanicznym spotkaniom. A czasem prowadzą tam, gdzie wcześniej nie planowaliśmy dotrzeć.

Zapraszają do uważności. Przypominają, jak wiele można zobaczyć, kiedy naprawdę się zatrzymamy.

Narodziny rzeźby z brązu

Każda rzeźba zaczyna się od idei — a następnie od ręcznie wykonanego modelu, który nadaje formie jej pierwszy charakter. W naszej pracowni proces tworzenia wrocławskich krasnali oraz autorskich rzeźb na zamówienie opiera się na tradycyjnych technikach rzeźbiarskich. Model powstaje początkowo w plastelinie, a następnie przenoszony jest do wosku, który wiernie odwzorowuje każdy detal przyszłej rzeźby z brązu. Na tej podstawie przygotowywana jest forma odlewnicza. Podczas wypalania wosk zostaje wytopiony, pozostawiając przestrzeń gotową na przyjęcie roztopionego metalu. Moment odlewu to jedna z najbardziej wyjątkowych chwil w całym procesie tworzenia rzeźby — gdy płynny brąz wypełnia formę, a po jej rozbiciu z surowej materii wyłania się gotowy odlew.

To finałowy moment, w którym krasnal naprawdę przychodzi na świat i staje się trwałą formą, przygotowaną do życia w przestrzeni miejskiej.

Każda rzeźba przechodzi następnie wieloetapową obróbkę — od ręcznego dopracowania detali, przez cyzelowanie i wygładzanie powierzchni, aż po patynowanie. Patyna nadaje rzeźbie kolor, głębię i podkreśla szlachetność brązu — materiału cenionego za swoją trwałość i ponadczasowość.

Jeśli planujesz stworzenie krasnala na zamówienie lub autorskiej rzeźby do przestrzeni publicznej, przejdź do zakładki Zamówienia — znajdziesz tam szczegółowy opis całego procesu współpracy, od pierwszej koncepcji po realizację i instalację rzeźby.

Zdjęcie przedstawia świeżo dwa odlewy z brązu figurek krasnali, są pokryte białym gęstym nalotem, reszkami gipsu i piasku kwarcowego.

Istoty wolności

Od dawna przypisywano im rolę strażników tego, co ukryte: naturalnych skarbów, tajemnic materii, historii zapisanych głęboko pod naszymi stopami. W dawnych podaniach pojawiają się jako mistrzowie rzemiosła — cierpliwi, uważni, oddani swojej pracy. To podobno od nich ludzie mieli uczyć się, jak z surowej materii wydobywać kształt, jak obrabiać metal, tworzyć narzędzia, nadawać formę.

Krasnale strzegą więc tego, co materialne ale również stały się duchowymi strażnikami miasta— gdyż niosą pamięć o wartości, której nie sposób zamknąć w żadnej formie. Mowa o wolności. Cichej, wewnętrznej, niezbywalnej.

Motyw krasnala we Wrocławiu sięga korzeniami do lat 80 XX wieku, zaistniał w powiązaniu z działalnością Pomarańczowej Alternatywy, która używała symbolu krasnala jako formy pokojowego sprzeciwu wobec władzy i symbolu wolności. Po wielu latach idea przeniosła się do przestrzeni miejskiej już z nieco innym przesłaniem nadal zabarwionym humorem i stała się jeszcze mocniej częścią wrocławskiej tożsamości.

Przewijanie do góry